Kitap "Yayınlanır" mı "Yayımlanır" mı? TDK'nin Cevabı
KISA CEVAP
TDK Güncel Türkçe Sözlük'te "yayınlamak" maddesi "yayımlamak" maddesine yönlendirilir; kitap, gazete ve dergi çıkarma anlamında sözlüğün esas aldığı biçim "yayımlamak"tır.
Aynı cümlede iki farklı yazar iki farklı biçim kullanır: biri "kitabımı yayınladım", diğeri "kitabımı yayımladım" der. İkisi de anlaşılır, ama sözlüğün tercihi nettir.
TDK ne diyor?
TDK Güncel Türkçe Sözlük'te "yayınlamak" maddesi bağımsız bir tanım vermez; doğrudan "yayımlamak" maddesine yönlendirir. Yani sözlüğün esas aldığı biçim "yayımlamak"tır.
"Yayımlamak" maddesinin ilk anlamı şudur: "Kitap, gazete, dergi vb. şeyleri basmak ve dağıtmak; çıkarmak, neşretmek." Yani kitap söz konusu olduğunda kullanılacak fiil budur.
Aynı maddede radyo ve televizyonla sunma, gazetede yer verme ve resmen ilan etme anlamları da bulunur.
Yayım mı yayın mı?
İsim biçimlerinde ayrım daha çok korunur: yayım basma ve dağıtma işini, yayın ise basılıp dağıtılmış olan şeyi ya da radyo-televizyon akışını anlatır.
Bu ayrımla kurulan cümleler doğal durur: "Kitabın yayımı gecikti" (basılıp dağıtılması gecikti), "Yayınlarımız arasında şiir kitapları da var" (çıkardığımız eserler arasında), "Canlı yayın" (televizyon akışı).
Yayıncılık pratiğinde "yayınevi" ve "yayın hakkı" gibi yerleşmiş birleşik kullanımlar da vardır; bunlar bu biçimleriyle kalır.
Çekim tablosu: yayımlanan mı, yayınlanan mı?
Bu ikilem çoğu zaman mastar hâliyle değil, cümlede geçen çekimli biçimle karşımıza çıkar: "yayımlandı mı yayınlandı mı", "yayımlanan mı yayınlanan mı", "yayımlanmış mı yayınlanmış mı". Hepsinin cevabı aynı yerden gelir, çünkü sorun çekimde değil gövdededir.
TDK Güncel Türkçe Sözlük'te edilgen biçim olarak yalnızca yayımlanmak maddesi bulunur: "Yayımlama işi yapılmak; neşredilmek, neşrolunmak." Bitişiği olan "yayınlanmak" sözlükte madde başı değildir. Bu yüzden basılıp dağıtılan bir eser söz konusuysa çekimin tamamı "yayımlan-" gövdesiyle kurulur.
•
yayımlandı — Kitap dün yayımlandı.
•
yayımlanan — Geçen ay yayımlanan roman.
•
yayımlanmış — Daha önce yayımlanmış bir öykü.
•
yayımlanacak — Sonbaharda yayımlanacak kitap.
•
yayımlanır — Dergi her ayın başında yayımlanır.
•
yayımlanmıştır — Eser ilk kez 2019'da yayımlanmıştır.
•
yayımlanması — Kitabın yayımlanması üç ay gecikti.
•
yayımlanmadı — Dosya henüz yayımlanmadı.
Hangi metin türünde hangisi? Resmî Gazete, makale, dergi, video
İkilemin en çok yaşandığı yer metnin türüdür. Ölçüt tek cümlede özetlenebilir: metin basılıp dağıtılıyor ya da resmen ilan ediliyorsa yayımlanır; bir akış içinde sunuluyorsa yayınlanır. "Yayımlamak" maddesinin sözlükteki anlamlarından biri olan "resmen bildirmek, açıklamak, ilan etmek" de bu ayrımı destekler.
•
Kitap yayımlanır — basılıp dağıtılan eser.
•
Dergi ve gazete yayımlanır — süreli basılı yayın.
•
Makale, bildiri, tez yayımlanır — dergide ya da kitapta basılır, erişime açılır.
•
Resmî Gazete'de kanun, yönetmelik, tebliğ ve genelge yayımlanır — mevzuat dilinin yerleşik biçimi budur.
•
Televizyon ve radyo programı yayınlanır — akış hâlinde sunum.
•
Video, canlı yayın, podcast yayınlanır — internet üzerinden akış.
•
İnternet sitesindeki bir yazı için ayrım bulanıklaşır: metin niteliği ağır basıyorsa "yayımlandı", akış niteliği ağır basıyorsa "yayınlandı" tercih edilir.
Hangi cümlede hangisi? 12 örnek
Kural tek cümlede özetlenebilir: basılıp dağıtılan bir şey söz konusuysa "yayımlamak", akış hâlinde sunulan (radyo, televizyon, internet) bir şey söz konusuysa "yayınlamak" doğal durur. Aşağıdaki örnekler bu ayrımı gündelik cümlelerde gösterir.
•
Kitabımı mayıs ayında yayımladım. — Basıp dağıtma anlamı; kitap için sözlüğün esas aldığı biçim.
•
Şiir kitabı yayımlamak istiyorum. — Aynı anlam, gelecek zamanlı kullanım.
•
Yayınevi, yazarın ilk romanını yayımladı. — Eseri basıp dağıttı.
•
Dergi her ayın ilk haftasında yayımlanır. — Süreli basılı yayın.
•
Tebliğ Resmî Gazete'de yayımlandı. — Resmen ilan etme anlamı.
•
Kitabın yayımı üç ay gecikti. — İsim hâli: basma ve dağıtma işi.
•
Söyleşi dün akşam canlı yayınlandı. — Televizyon akışı.
•
Program hafta içi her akşam yayınlanıyor. — Radyo/TV akışı.
•
Tanıtım videosu kanalda yayınlandı. — İnternet üzerinden sunum.
•
Yayınlarımız arasında çocuk kitapları da var. — İsim hâli: çıkarılmış eserler.
•
Kurumun yayın ilkeleri güncellendi. — Yerleşik isim kullanımı.
•
Yayınevi ile sözleşme imzaladım. — Yerleşmiş birleşik kelime; fiil tercihinden bağımsızdır.
Pratikte ne yapmalı?
Kitabınızın künyesinde, sözleşmesinde ve tanıtım metinlerinde "yayımlamak" biçimini kullanmak sözlüğe uygun tercih olur. Günlük konuşmada "yayınlamak" yaygın kullanıldığı için yanlış anlaşılma riski yoktur.
Asıl önemli olan, tek bir metin içinde ikisini karışık kullanmamaktır. Editoryal tutarlılık kuralı burada da geçerlidir: hangi biçimi seçtiyseniz baştan sona onu koruyun.
SSS
Yayımlamak / Yayınlamak hakkında sık sorulanlar
Kitap yayımlanır mı yayınlanır mı?
TDK Güncel Türkçe Sözlük'te "yayınlamak" maddesi "yayımlamak"a yönlendirildiği için, kitap çıkarma anlamında sözlüğün esas aldığı biçim "yayımlamak"tır. Günlük kullanımda "yayınlamak" da yaygındır.
Yayım ile yayın arasındaki fark nedir?
Yayım basma ve dağıtma işini anlatır; yayın ise basılıp dağıtılmış olan şeyi ya da radyo-televizyon akışını anlatır. "Kitabın yayımı gecikti" ile "canlı yayın" bu ayrımı gösterir.
Yayımlanan mı yayınlanan mı doğru?
Basılıp dağıtılan bir eser söz konusuysa "yayımlanan" kullanılır. TDK Güncel Türkçe Sözlük'te edilgen madde olarak yalnızca "yayımlanmak" bulunur; "yayınlanmak" madde başı değildir. Aynı kural yayımlandı, yayımlanmış, yayımlanacak gibi bütün çekimler için geçerlidir.
Resmî Gazete'de yayımlandı mı yayınlandı mı?
"Resmî Gazete'de yayımlandı" kullanılır. "Yayımlamak" fiilinin sözlükteki anlamlarından biri "resmen bildirmek, açıklamak, ilan etmek"tir; mevzuat dilinde de yerleşik biçim budur.
"Yayınevi" yazımı doğru mu?
Evet. "Yayınevi" Türkçede yerleşmiş bir birleşik kelimedir ve bu biçimiyle kullanılır; fiil tercihinden bağımsızdır.
Kaynaklar
Ücretsiz rehber
Kitap fikrinizi bölüm planına, yazım takvimine ve düzenli bir dosya akışına dönüştürün.
Kitabınızı yayına hazırlıyoruz
Editörlük, redaksiyon, tashih, dizgi ve mizanpaj — dosyanızın yayına hazır hâle gelmesi için gereken her adımı birlikte yürütüyoruz.
Son güncelleme: 6 Eylül 2026