Bandrol Nedir, Kitap İçin Zorunlu mu?
KISA CEVAP
Bandrol, eserlerin izinsiz çoğaltılmasını ve taklidini önlemek amacıyla çoğaltılmış nüshalara yapıştırılan güvenlik etiketidir; süreli olmayan yayınlarda, yani kitaplarda kullanımı zorunludur.
Kitabın arka kapağında ya da iç kapağında gördüğünüz hologramlı küçük etiket bandroldür. Yazarların sık sorduğu iki soru vardır: zorunlu mu, ve bunu kim halleder?
Sözlük anlamı ile yayıncılıktaki anlamı
TDK Güncel Türkçe Sözlük bandrolü, "satılan ürünün denetimli olduğunu belirten, devlet tarafından vergisinin alındığını gösteren, satılan şeylerin üzerine yapıştırılan etiket" olarak tanımlar ve "denetim pulu" karşılığını verir. Kelime Fransızca "banderole"den gelir.
Kitapta bandrolün işlevi ise vergiyle değil telif hakkıyla ilgilidir: 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu kapsamında, eserin izinsiz çoğaltılmasını önlemek için kullanılır. Yani sözlükteki genel tanım ile yayıncılıktaki işlev aynı kelimeyi paylaşır ama aynı amaca hizmet etmez — bandrol arayan yazarın karıştırdığı nokta çoğunlukla budur.
Kitapta bandrol zorunlu mu?
Evet. Bandrol uygulamasında musiki ve sinema eseri nüshaları ile süreli olmayan yayınlarda — yani kitaplarda — bandrol kullanımı zorunludur. Kolay kopyalanmaya müsait diğer eser gruplarında ise isteğe bağlıdır.
Düzenlemenin dayanağı 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu ve buna dayanılarak çıkarılan Bandrol Uygulamasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik'tir.
Bandrolü kim alır, nereden alınır?
Bandrol başvurusunu hak sahibi ya da yayıncı yapar. Süreli olmayan yayınlar için kullanılacak bandroller İstanbul Telif Hakları ve Sinema Müdürlüğü'nden veya İl Kültür ve Turizm Müdürlükleri'nden temin edilir.
Yayıneviyle çalışan bir yazar için bu adım genellikle yayınevinin sorumluluğundadır; kendi imkânlarıyla basan yazarın ise başvuruyu kendisi yapması gerekir.
Bandrol ile ISBN aynı şey mi?
Hayır, ikisi farklı amaçlara hizmet eder ve farklı kurumlardan alınır.
ISBN, kitabı dünya çapında tekil olarak tanımlayan numaradır; kitabın kimliğidir ve satış, kataloglama, dağıtım için gerekir. Türkiye'de Kültür ve Turizm Bakanlığı ISBN Ajansı üzerinden alınır.
Bandrol ise korsanla mücadele amaçlı güvenlik etiketidir; kitabın kimliğini değil, o fiziksel nüshanın yasal olduğunu gösterir. ISBN numaradır, bandrol etikettir.
Kaç adet bandrol alınır?
Bandrol basılacak nüsha sayısı kadar alınır; her fiziksel kitaba bir bandrol yapıştırılır. Yeni baskı yapıldığında o baskı için yeniden bandrol alınması gerekir.
SSS
Bandrol hakkında sık sorulanlar
Bandrol nedir?
Bandrol, fikir ve sanat eserlerinin izinsiz çoğaltılmasını ve taklit edilmesini önlemek amacıyla çoğaltılmış nüshalara ve süreli olmayan yayınlara yapıştırılan güvenlik etiketidir.
Kitap için bandrol zorunlu mu?
Evet. Musiki ve sinema eseri nüshaları ile süreli olmayan yayınlarda, yani kitaplarda bandrol kullanımı zorunludur. Düzenleme 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu ve Bandrol Uygulamasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik'e dayanır.
Bandrol nereden alınır?
Süreli olmayan yayınlar için bandroller İstanbul Telif Hakları ve Sinema Müdürlüğü'nden veya İl Kültür ve Turizm Müdürlükleri'nden temin edilir. Başvuruyu hak sahibi ya da yayıncı yapar.
Bandrol ile ISBN farkı nedir?
ISBN kitabı tekil olarak tanımlayan numaradır ve kitabın kimliğidir. Bandrol ise korsanla mücadele amaçlı bir güvenlik etiketidir ve o fiziksel nüshanın yasal olduğunu gösterir.
Kaynaklar
Ücretsiz rehber
ISBN nasıl alınır, bandrol neden gerekir, telif hakkı ne zaman doğar? Kitabınızın resmi süreçlerini sade bir dille, adım adım açıklıyoruz.
Kitabınızı yayına hazırlıyoruz
Editörlük, redaksiyon, tashih, dizgi ve mizanpaj — dosyanızın yayına hazır hâle gelmesi için gereken her adımı birlikte yürütüyoruz.
Son güncelleme: 6 Eylül 2026